= Strona główna
 = Informacje praktyczne
 = Lektury
 = Relacje
 = Galerie
Informacje praktyczne/Estonia/Historia

Plemiona ugrofińskie, z których wywodzą się Estowie, pojawiły się na terenie dzisiejszej Estonii już w III tysiącleciu p.n.e. Niemniej pierwsze wzmianki pochodzą dopiero z I wieku n.e, od rzymskiego historyka Tacyta, który wspomina w swoich kronikach o „Aestii, Aestiorum gentes". Przez lata kraina ta leżata na szlaku handlowym łączącym kraje skandynawskie z Rusią. Takie położenie byto korzystne dla rozwoju gospodarki, niestety, stanowiło stałe zagrożenie militarne. Najazdy wikingów, plemion duńskich, ludów bałtyckich i książąt z Rusi Kijowskiej stały się niemal codziennością. WIX—XII wieku Estowie byli uzależnieni od fińskich księstw. W X i XI wieku obszar dzisiejszej Estonii znalazł się pod wpływem Rusi, w XIII wieku opanowali go Duńczycy (w 1219 roku duński król Waldemar II zajął północną część Estonii, w tym miasto, które nazwał Tallin, co oznacza „duńskie miasto"), a następnie Niemcy (ci zajęli również Łotwę - oba te tereny nazywano Inflantami), którzy sprowadzili Zakon Kawalerów Mieczowych. W latach 1343-1345 Estończycy zamieszkali w części duńskiej wzniecają powstanie, po którym Duńczycy sprzedali swoje terytorium kawalerom mieczowym. Około 1523-1526 roku do Estonii dotarta reformacja. Znaczny procent jej mieszkańców przeszedł na protestantyzm.
Wojnom nie było końca. Kolejna wojna, zwana wojną o Inflanty, rozgrywa się w latach 1558-1583 i kończy się rozwiązaniem Zakonu Kawalerów Mieczowych. Estonia zostaje podzielona między Szwecję (północ) i Polskę (południe). Kraj po obu stronach granicy liczył około 250 tysięcy mieszkańców. W 1654 obszar Estonii dostał się pod władzę Szwedów, następnie - wskutek wojny północnej 1700-1721 - znalazł się w granicach Rosji. W roku 1739 ukazała się pierwsza Biblia w języku estońskim. 24 lutego 1918 roku Estończycy ogłosili deklarację niepodległości i na krótki okres kraj ten uzyskał niepodległość. Jednak jeszcze tego samego roku opanowali ją Niemcy, a następnie Rosja Radziecka. W latach 1918-1920 toczyła się wojna radziecko-estońska (Wojna Wolności Estonii). W 1919 roku z pomocą wojsk brytyjskich i fińskich obalono władzę radziecką. 2 lutego 1920 roku doszło do podpisania traktatu w Tartu. Rosja Radziecka uznała niepodległość Estonii. Przeprowadzono pierwsze wybory do Riigikogu. Uchwalono konstytucję na wzór szwajcarski, z silną pozycją parlamentu. Estończycy stanowili wówczas 86 procent mieszkańców kraju obok Rosjan, Żydów, Niemców oraz Szwedów. Wyznaniowo kraj był zdominowany przez kościół luterański. W 1934 roku Estonia przyłącza się do powstałej w Genewie Ententy Bałtyckiej. Utrzymywała dobre stosunki z Polską, Wielką Brytanią i krajami skandynawskimi. Poprawnie układały się relacje z ZSRR. Na mocy zawartego w sierpniu 1938 roku paktu między Hitlerem i Stalinem trafiła do radzieckiej strefy wpływów.
17 czerwca 1940 roku Rosjanie oficjalnie wkroczyli do Estonii, a 6 sierpnia kraj został przyłączony do ZSRR. Następują deportacje, zsytki na Sybir. Jedynie mniejszość szwedzką, na wniosek rządu Szwecji, ewakuowano.
Po wybuchu konfliktu radziecko-niemieckiego kontrolę nad obszarem Estonii na trzy lata przejęli Niemcy, włączając Estonię do prowincji Ostland, obejmującej również Łotwę, Litwę i Białoruś.
W sierpniu 1944 roku wojska radzieckie ponownie zajęty Estonię, włączając ją do ZSRR jako piętnastą republikę. Powstała Estońska Socjalistyczna Republika Radziecka. Anek-sji Estonii nie uznały m.in. USA i Watykan. W Sztokholmie i w Oslo w latach 1944-1990 działał rząd emigracyjny. Pierwsze oznaki oporu odnotowano w 1968 roku. Następnie w 1980 ukazał się „List 40", który byt protestem przeciwko zmasowanej rusyfikacji. W 1988 roku doszto w Tallinie do demonstracji 300 tysięcy Estończyków. Demonstrację tę nazwano „Śpiewającą rewolucją". W 1990 roku ruchy obywatelskie zorganizowały się w Kongres Ludowy mający doprowadzić do przywrócenia państwowości estońskiej. Po rozpadzie Związku Radzieckiego 20 sierpnia 1991 roku Estończycy proklamowali niepodległość Republiki Estońskiej. Kraj ten przyjęto w poczet cztonków ONZ i innych organizacji międzynarodowych. Wojska rosyjskie opuściły terytorium Estonii w 1994 roku.

ZWIĄZKI Z POLSKĄ
Kontakty polsko-estońskie sięgają późnego średniowiecza. W XVI wieku, w wyniku walki o wtadzę w regionie Morza Bałtyckiego, południowa Estonia znalazła się czasowo pod władzą Rzeczypospolitej. W założonym w Tartu za czasów Stefana Batorego Kolegium Jezuickim nauczano między innymi języka estońskiego. Świadectwem pozostałym z tych dawnych czasów jest powiewająca do dzisiaj biało-czerwona flaga uniwersyteckiego miasta Tartu. Podczas I wojny światowej żołnierze obu naszych narodów walczyli po tej samej stronie, co odnotowano symbolicznym uściskiem dłoni 4 czerwca 1919 roku, kiedy to zaprzyjaźnione jednostki wojskowe Estonii i Polski spotkały się niedaleko Jekabpilsa. Polska była jednym z pierwszych państw, które uznały niepodległość Estonii po I wojnie światowej, byliśmy również pierwsi, uznając jej ponowną niepodległość 26 sierpnia 1991 roku.