Relacje/Wynajętą drezyną nad Morze Syberii

Jezioro Bajkał stanowi magnes przyciągający na Syberię coraz większą liczbę turystów. Co tam można zobaczyć? Jakie są możliwości organizacji imprez turystycznych w tym regionie?
Jezioro Bajkał potożone jest w centrum Syberii Wschodniej, 7 tys. km na wschód od Polski (7 godz. różnicy czasu). Dwa razy bliżej stamtąd do Pekinu niż do Moskwy, zaś granica mongolska oddalona jest od brzegów jeziora o ok. 100 km. Od południa Bajkat okrąża gtówna nitka Kolei Transsyberyjskiej, zaś z północnymi wybrzeżami styka się linia Bajkato-Amurskiej Magistrali. Podróż koleją stanowi zatem jedną z możliwości dotarcia nad „Morze Syberii" o tyle dobre, że przejaz „Transsybem" (3-4 doby z Moskwy) stanowi atrakcję dla turystów. Alternatywą dla długiej podróży pociągiem jest trwają cy ok. 5 godz. przelot z Moskwy do Irkucka lub Ułan-Ude.
Jakie atrakcje czekają na turystów, którzy przyjadą nad Bajkał? Jedną z nich może być Irkuck - miasto o niepowtarzalnej atmosferze i uroku, stanowiące komunikacyjne centrum regionu. Wielu turystów przyciąga największa na jeziorze wyspa Olchon (ok. 70 km dł. 115 km szer), stanowiąca jedno z najbardziej malowniczych miejsc na Syberii. Biegnąca na długości 80 km wzdłuż południowo-zachodnich brzegów jeziora zabytkowa Kolej Krugo-bajkalska jest z kolei atrakcją nie tylko dla entuzjastów kolejnictwa i konstrukcji budowlanych (40 tuneli, liczne galerie i mosty!), ale również dla miłośników przyrody i amatorów trekkingu. Leżąca na zachód od południowego krańca jeziora Dolina Tunkińska, zamieszkana w większości przez Buriatów, jest miejscem, w którym w otoczeniu szczytów o wysokości 3 000 m n.p.m. można oglądać buddyjskie świątynie tzw. dacany i korzystać z kąpieli w leczniczych źródłach. Wszystkich zainteresowanych kulturą Wschodu przyciągnie Iwotgińsk - rosyjskie centrum buddyzmu. Przybajkale to również raj dla miłośników górskich wędrówek, szczególnie tych, których zachwycają góry dzikie i nieuczęszczane przez turystów.

Perła Syberii
Bajkat to najstarsze (35 min lat) i najgłębsze (1 637 m) jezioro świata. Jest ono znane jako niepowtarzalny obiekt geologiczny oraz jako unikatowy ekosystem, w którym większość gatunków to endemity. Otoczenie Bajkału stanowią zróżnicowane pod względem krajobrazowym pasma górskie. Obszar Przybajkala wspólnie zamieszkują autochtoniczni Buriaci i Ewenkowie oraz europejska ludność napływowa - przede wszystkim Rosjanie. Głównymi religiami są tam szamanizm, buddyzm i prawosławie, których elementy przenikają się i łączą ze sobą. Tereny te wiążą się także z historią polskich zesłańców syberyjskich, których potomkowie żyją tam do dzisiaj.

Syberyjska infrastruktura
Rozważając możliwość organizowania wyjazdów nad Bajkat, należy zwrócić uwagę, że zagospodarowane przez cztowieka są tylko fragmenty wybrzeży i jedynie w niektóre punkty dociera sieć transportowa - gtównie w rejonie południowo-zachodniej części jeziora. Pozostate miejsca są po prostu dzikie i niedostępne. Podstawę infrastruktury transportowej w południowej części Przybajkala stanowi linia kolejowa, tącząca Irkuck z Utan-Ude, wzdtuż której biegnie trasa samochodowa - tzw. Trakt Moskiewski. Dtuższe przejazdy można odbywać pociągami dalekobieżnymi (trzeba wcześniej wykupić imienne miejscówki!), a krótsze trasy pokonuje się tańszymi pociągami lokalnymi (elektriczkami).
Szczególną linią kolejową jest 80-kilometrowy zabytkowy odcinek tzw. Krugobajkatki, tączący Sliudankę z Portem Bajkat, wykorzystywany teraz gtównie jako trasa turystyczna. Można się tam poruszać pociągami „normalnymi", wycieczkowymi oraz wynajętymi drezynami.
Większość atrakcyjnych miejsc, leżących na zachodnim brzegu jeziora (wyspa Olchon, Buguldiejka, Bolszoje Gotoustnoje, Listwianka, Sliudanka) ma połączenia drogowe z Irkuckiem. Głównym minusem sieci drogowej jest jej gwieździsty układ, który powoduje, że między poszczególnymi miejscowościami można jeździć tylko przez Irkuck. Należy też dodać, że nie wszystkie odcinki dróg mają nawierzchnię asfaltową. W związku z tym, że tabor większości przewoźników autobusowych stanowią ciasne i powolne maszyny produkcji koreańskiej, najlepszym rozwiązaniem, jeśli chodzi drogowy transport grup, jest wynajmowanie mikrobusów (mieszczą do 13 osób). Uzupełnieniem sieci kolejowej i drogowej jest komunikacja wodna. Rejsowe statki i wodoloty łączą m.in. Irkuck, Listwiankę, Bolszyje Koty, zatokę Piesczaną,

Kiedy nad Bajkał?
Najlepszą porą wyjazdu nad syberyjskie morze jest sierpień. Zwykle nie ma już wtedy natrętnych owadów, pogoda jest podobna do panującej w tym czasie w Polsce, a temperatury wody osiągają najwyższe wartości (ponad 20 st. C w zamkniętych zatoczkach). Pomysłem nie od rzeczy jest również zimowy wyjazd w lutym lub marcu. Choć mrozy są tam srogie (zwykle do 20-30 st. C), dzięki niskiej wilgotności powietrza nie są one bardzo odczuwalne, a sceneria zamarzniętego Bajkatu robi ogromne wrażenie.

wyspę Olchon i Siewierobajkalsk. Istnieje również możliwość wynajęcia dla grupy kutra Podstawą infrastruktury noclegowej nad Bajkalem są tzw. bazy turystyczne (turbazy), odpowiadające polskiemu pojęciu ośrodków wczasowych. Zwykle zapewniają one noclegi w drewnianych domkach bądź pokojach w większych pawilonach. Standard i wyposażenie turbaz jest bardzo zróżnicowany, podobnie jak ceny (od 300 do ponad 1000 rubli; zniżki dla touroperatorów zwykle do 10 proc). Hoteli o wysokim standardzie nad samym jeziorem nie ma (wyjątkiem jest „Majak" w Listwiance), stanowią one natomiast podstawę bazy noclegowej w Irkucku i Utan-Ude -gdzie raczej trudno jest o nocleg w cenie poniżej 1 000 rubli. Jeszcze inną kategorię noclegów stanowią kwatery prywatne („u babuszki"), powoli przybierające formę zbliżoną do „europejskiej" agroturystyki. Brakuje jednak informacji na ich temat i zrobienie wcześniejszych rezerwacji tych kwater jest trudne. Sporym problemem nad Bajkatem jest brak systemu informacji turystycznej. Nie ma profesjonalnie przygotowanych folderów, punktów informacyjnych (za wyjątkiem pojedynczych, należących do parków narodowych), czy tablic przy największych atrakcjach turystycznych regionu. Planując organizację wypadów w góry czy trekkingów wzdtuż wybrzeży, trzeba natomiast pamiętać, że w dużej mierze brak tam oznakowanych i opisanych szlaków turystycznych.

Dla trampingowców
Jakie imprezy i dla jakiego klienta można zatem organizować w regionie jeziora Bajkat? Przede wszystkim typowe trampingi bądź imprezy o podobnym charakterze, których atutem będzie bogactwo programu oraz różnorodność odwiedzanych miejsc. Bajkat może przyciągnąć ludzi ciekawych świata i aktywnych, którzy na pierwszym miejscu stawiają walory poznawcze imprezy, a nie standard noclegów. Na pewno trudno byłoby na razie zorganizować nad Bajkat wyjazd, który pod względem komfortu podróżowania i „stabilności" organizacyjnej mógłby być porównywany do imprez w Europie.
• Myśląc o przeprowadzeniu wyprawy nad „Morze Syberii", trzeba wziąć pod uwagę konieczność odbycia rekonesansu, znalezienia odpowiedniej bazy noclegowej i innych lokalnych kontrahentów. Zdobycie niezbędnych informacji i rozeznania w inny sposób jest bowiem bardzo trudne. Oczywiście można też nawiązać wspótpracę z rosyjskim touroperatorem, który zajmie się organizacją programu na miejscu. Choć nie jest to „łatwy teren", przybywa w Polsce biur podróży oferujących wyjazdy nad Bajkat. A według obserwacji miejscowych - z roku na rok polskich turystów jest tam coraz więcej.
Alicja Wiącek i Jędrzej Łukowski

RYNEK TURYSTYCZNY
NR 8 (263)
Sierpień 2007